Glad: kunststof of aluminium buis. Gegalvaniseerd: plaatstalen kanaal en spirobuis, de standaard. Ruw: flexibele slang of bouwkundig kanaal.
Bochten, aftakkingen en verlopen kosten extra druk. Vul het aantal in. De ζ-waarden zijn richtwaarden die je kunt aanpassen, bijvoorbeeld naar de opgave van de fabrikant.
| Onderdeel | ζ | Aantal |
|---|---|---|
| Bocht 90°, ruime radius (r/d vanaf 1,5) | ||
| Bocht 90°, korte radius (r/d rond 1) | ||
| Bocht 90°, haaks met leidschoepen | ||
| Bocht 90°, haaks zonder leidschoepen | ||
| Bocht 45° | ||
| T-stuk, doorgaande stroom | ||
| T-stuk, aftakking 90° | ||
| Verloopstuk, geleidelijk | ||
| Plotselinge vernauwing | ||
| Plotselinge verwijding | ||
| Instroomopening, scherpe rand | ||
| Uitstroom in de ruimte | ||
| Eigen waarde (rooster, klep, demper) |
Luchtsnelheid
0 m/s
| Diameter | Snelheid | Per meter |
|---|
Zo gebruik je hem
Wie de papieren rekenschuif kent, herkent de volgorde. Het verschil: je hoeft niets meer uit te lijnen en af te lezen, de uitkomst staat er direct.
1. Luchthoeveelheid. Vul in hoeveel lucht er per uur door het kanaal moet. Dat volgt uit de ventilatie- of koelberekening van de ruimte.
2. Vorm en maat. Bij een rond kanaal kies je de snelheid die je wilt halen. De berekening geeft de theoretische diameter en stelt de eerstvolgende handelsmaat voor. Bij rechthoekig en ovaal vul je hoogte en breedte in.
3. Lengte en hulpstukken. Vul de lengte van het rechte kanaal in en tel de bochten, aftakkingen en verlopen.
4. Omstandigheden. Wijkt de temperatuur, de hoogte of het materiaal af van de standaard? Pas dat aan en de uitkomst rekent mee.
Wat de getallen zeggen
Luchtsnelheid. Een lage snelheid is stil en kost weinig druk, maar vraagt een groot kanaal. Een hoge snelheid bespaart ruimte, maar geeft geruis en een zwaardere ventilator. Als richtwaarde: tot 3 m/s bij roosters en in woon- en slaapruimtes, 3 tot 6 m/s in hoofdkanalen van woningen en kantoren, daarboven vooral in technische ruimtes en industrie.
Drukverlies per meter. De druk die de ventilator kwijtraakt aan wrijving langs de kanaalwand. Veel ontwerpers houden voor comfortinstallaties ongeveer 1 Pa per meter aan.
Afzonderlijke weerstanden. Elke bocht of aftakking verstoort de stroming. Het verlies is de ζ-waarde van het onderdeel maal de dynamische druk. In een kort kanaal met veel bochten is dit vaak meer dan het verlies in het rechte deel.
Totaal drukverlies. De druk die de ventilator voor dit traject moet leveren. Roosters, filters, kleppen en het toestel zelf komen daar nog bij.
Uitgangspunten
Lucht van 20 °C op zeeniveau in gegalvaniseerd stalen kanaal of spirobuis. Dezelfde basis als de rekenschuif.
Het drukverlies per meter volgt uit de snelheid, de hydraulische diameter en de wandruwheid, met de formule van Colebrook voor de wrijvingsfactor.
Voor deze vormen rekent hij met de hydraulische diameter: vier keer de doorsnede gedeeld door de omtrek. Je ziet ook welk rond kanaal hetzelfde verlies geeft.
De schuif van papier werkt met vereenvoudigde schalen. Deze berekening rekent de formules door, dus een uitkomst kan een paar procent afwijken van wat je gewend bent af te lezen. De ζ-waarden en snelheidsadviezen zijn richtwaarden uit de praktijk, geen vervanging van een ontwerpberekening.
Dit is een experimentele pagina om te laten zien wat er mogelijk is. Zoekmachines zien deze pagina niet. Terug naar het lab